Bir GES için drone teklifi istediğinizde üç ad görürsünüz. Drone ile panel incelemesi, termal tarama ve panel kontrolü. Hepsi termal kameralı bir drone'un sahanın üzerinden geçmesini anlatır. Fiyatlar birbirine yakındır. Elinize geçen şey ise çok farklıdır.
Bu yazı o farkı anlatıyor. İncelemenin ne verdiğini, denetimin ne verdiğini ve hangi durumda hangisinin yettiğini.
Drone ile inceleme ne verir
Bir inceleme ya da taramada drone sahayı görüntüler. Operatör kareleri gözle inceler. Sıcak görünen panelleri işaretler ve sayar. Sonuç, o güne ait bir klasör dolusu görüntü ve bir listedir.
Bu üç açıdan sınırlıdır. Eşik operatörün gözüdür ve iki operatör aynı kareye farklı bakar. Karar çoğu zaman tek kareye dayanır ve yansıma bulgu sanılabilir. Panele kalıcı bir kimlik verilmez. Gelecek yıl aynı sahada aynı paneli bulup karşılaştırmak mümkün olmaz.
Bunlar incelemenin kusuru değil, tanımıdır. İnceleme bir bakıştır. Bir bakış bazı durumlar için yeterlidir.
Denetim ne verir
Denetimde uçuş yalnız ilk adımdır. Uçuş IEC TS 62446-3'e göre, kayıtlı koşullarda ve sabit yükseklikten yapılır. Kareler tek bir ortomozaikte birleştirilir. Yapay zeka her paneli bulur ve her panele kalıcı bir kimlik verir. Sıcaklık farkı ışınıma göre normalize edilerek ölçülür ve komşularıyla karşılaştırılır. Her bulgu birden çok görüntüde doğrulanır ve 17 anomali sınıfından biriyle adlandırılır.
Elinize geçen şey bir klasör değildir. Her bulgunun hangi sırada, hangi tabloda ve hangi panelde olduğunu, tipini, önceliğini ve tahmini yıllık kaybını yazan bir rapordur. Aynı bulgular santralinizin dijital kaydında panel kimliğiyle durur. Bulgu iş emrine dönüşür, kapanış notu yazılır ve bir sonraki denetimde aynı panel aynı kimlikle karşılaştırılır.
Aynı drone, altı fark
- Koşul. İncelemede uçuş günü hava uygun sanılır. Denetimde ışınım ölçülür ve rapora yazılır.
- Eşik. İncelemede operatörün gözü. Denetimde ışınıma normalize edilmiş, komşularla karşılaştırılan bir ölçüm.
- Doğrulama. İncelemede tek kare. Denetimde birden çok görüntü.
- Adres. İncelemede kare numarası. Denetimde sıra, tablo ve panel.
- Tip. İncelemede sıcak ya da değil. Denetimde 17 sınıftan biri, önceliğiyle.
- Süreklilik. İncelemede o günün klasörü. Denetimde her panelin yıldan yıla kaydı.
Hangi durumda hangisi yeter
Bir fırtınadan sonra görünür hasar var mı diye hızlıca bakmak istiyorsanız bir inceleme yeter. Kırık cam, kopmuş panel ve büyük kirlenme RGB görüntüde gözle görülür.
Kayıp kararı veriyorsanız denetim gerekir. Hangi panelin ne kadar kaybettirdiğini bilmeden temizlik, değişim ya da izleme kararı verilemez. Yatırımcıya rapor sunuyorsanız denetim gerekir. Sayı değil, kontrol edilebilir bir kayıt istenir. Sahayı yıldan yıla karşılaştırmak istiyorsanız denetim gerekir. Karşılaştırma ancak aynı panelin aynı kimlikle ölçülmesiyle mümkündür.
Teklifleri karşılaştırırken sorulacak beş soru
- Hangi standarda göre uçuluyor ve uçuş koşulları raporda yazıyor mu?
- Sıcaklık farkı ışınıma göre normalize ediliyor mu?
- Bir bulgu kaç görüntüde doğrulanıyor?
- Bulgunun tam yeri sıra, tablo ve panel olarak yazıyor mu?
- Gelecek yıl aynı panel aynı kimlikle karşılaştırılabiliyor mu?
Beş sorunun cevabı yazılı olarak alınıyorsa teklif bir denetim teklifidir. Alınamıyorsa bir inceleme teklifidir. İkisi de meşrudur. Yanlış olan, birinin fiyatına ötekini beklemektir.
Kendi drone'unuz varsa iki yol da açıktır. RTK ve termal kameralı bir drone'la kendi ekibiniz uçar, veri aynı kabul kontrolünden geçer ve yalnız analiz bedeli ödenir.